De tuinbonen staan in bloei en Reinier Jonkheer heeft hier 2 prachtige foto’s van gemaakt voor de website:
[singlepic id=103 w=320 h=240 float=left]
[singlepic id=102 w=320 h=240 float=]
Het AVVN is hier verheugd over. We zijn blij en tevreden dat onze lobby bij politiek en in de pers voor de belangen van de volkstuinders zijn vruchten heeft afgeworpen.
Tot 6 mei was het onzeker of volkstuinders en andere tuinhobbyisten gevrijwaard zouden worden van de wetgeving. Het bleef mogelijk dat in het wetsvoorstel een verbod zou worden opgenomen op de teelt, ruilhandel en gebruik van zelf gewonnen en/of bewaard zaadmateriaal. Het AVVN heeft er bij de Europese Commissie op aangedrongen om een dergelijk verbod niet in de wetgeving op te nemen, omdat dit onwenselijk is in een tijdsgewricht waarin overheid en burgers streven naar een duurzame samenleving en een gezond milieu. Juist hobbytuinders kunnen in hun volkstuin of tuin bij huis een belangrijk verschil maken.
Onze communicatie hierover is de afgelopen week in de Nederlandse pers breed uitgemeten. Het AVVN stond op de bres voor volkstuinders en het belang van biodiversiteit. Wij vreesden dat de nieuwe wetgeving een toenemende en versnelde privatisering van collectief zaai- en pootgoed mogelijk zou maken door een beperkt aantal marktspelers, met namen als Monsanto, Dow, BASF en Bayer – allemaal actief in de chemische industrie, en dat daarmee lokale, oude en zeldzame gewassen en producenten van biologisch zaaigoed zouden verdwijnen. Deze laatste omdat zij de zeer hoge registratiekosten niet kunnen betalen.
De Europese Commissie heeft wat dat laatste betreft onze vrees weggenomen:
Hieronder een video over dit onderwerp:
Documentary- A Silent Forest. The Growing Threat, Genetically Engineered Trees- Full Movie
Inmiddels staat er al behoorlijk wat in de tuin. Er zijn voor komende week een paar klusjes.
Op dinsdag- en donderdagavond en zaterdagochtend zijn er mensen van de tuinplangroep aanwezig om je op gang te helpen.
Tuinwerkavonden en aanwezigheid:
Voor komende week:
groetjes, Petra
Afgelopen zaterdag hebben naast een fijne Algemene ledenvergadering weer heerlijk met elkaar in de tuin gewerkt. De zon scheen uitbundig en samenwerken is toch het fijnste wat er is. Marianne en Hennie hebben zich op het aardbeienveld gestort: omspitten en daarna de aardbeienplantjes er weer in terugzetten en afdekken met stro. Koen en Hette zijn o.a. weer bezig geweest met de horizontale afwatering. Natascha, Roel, Ginny, Paul, Reinier, Marjan, hebben gespit en gesjouwd.
Tussen de middag hebben we met elkaar genoten van de soep van Hetty. En in de middag zijn de eerste zaailingen geplant! De tuinbonen, kapucijners, grijze peulen van Renée en Hanneke zijn de grond in gegaan. Het mooie gaas vlechtwerk van Ruth en Petra rondom de plantjes moet er voor zorgen dat onze moederlijk gekoesterde plantjes niet meteen ten prooi vallen aan duiven of ander gevogelte.
En Roos heeft de hele dag geholpen met onkruid wieden en weer uitplanten buiten de tuin en heeft tussendoor ook nog een schat proberen op te graven.
Aanstaande zaterdag weer verder, want er is nog genoeg te doen.
De spade Spear en Jackson die er nog lag heeft Hanneke mee naar huis genomen.
Hieronder een impressie van de fijne dag met dank aan Reinier voor de mooie foto’s!
[nggallery id=8]
Dit weekeind zag ik de eerste luizen in mijn zaailingen. Ze komen niet alleen in de lente en de zomer bij droogte voor, maar ook op het eerste frisse groen dat voorhanden is – dus zaailingen ! Als je die milieuvriendelijk wilt bestrijden kun je knoflookwater maken, een oud middeltje dat ook beschreven staat het prima boek van Sepp Holzer: Permacultuur.
Iedereen die nu in de slaapkamer, serre of op zolder de eerste kiemen boven de grond ziet verschijnen, moet:
Wat is de oorzaak van luizen?
Er zijn veel oorzaken voor luizen.
Dat kan droogte zijn. Zaailingen mogen, zeker niet permanent, nat staan vanwege de ‘omvalziekte’, maar ook niet te droog. Dat vereist dagelijks, soms twee keer per dag controleren of de zon en de warme kamerlucht de grond niet hebben uitgedroogd. Let op: de bovenkant van de potjes met zaailingen mag best om de dag droog zijn, dan kunnen de wortels ‘op zoek gaan’ naar water en zichzelf sterker ontwikkelen.
Maar ook tocht kan ineens luizen veroorzaken.
Verder kunnen vliegen (jawel!) binnenshuis en in de tuin ook vogels luizen overbrengen op planten. Hoewel kool- en pimpelmezen er ook weer veel van weg-eten.
In potjes, bakjes of kassen die niet goed met groene zeep (potjes kunnen meestal ook in de vaatwasser) schoongemaakt zijn in de herfst, kunnen luizen(eieren) fijn overwinteren en in het voorjaar heerlijk gedijen in de beschermde omgeving die wij voor onze zaailingen kweken.
Via vleugels kan de groene luis zich in warme kas of slaapkameromstandigheden verplaatsen. Buiten krijgt de groene (perzik)luis meestal pas in de zomer vleugels. Deze luis veroorzaakt ook andere schade aan gewassen via virussen en bacterien.
Zieke, zwakke of verwaarloosde planten ‘trekken’ ook luizen aan. Trek omgevallen zaailingen uit de grond en gooi ze weg. Tweede of derde zaailingen in je zaaimodule knip je weg (met uittrekken beschadig je de wortels van de overblijvende zaailing).
Tenslotte: knoflookwater blijft één, maximaal twee dagen goed. Sproei wat je over hebt, in de tuin over planten met zachte bladeren. Het kan geen kwaad en werkt meestal preventief.
Je kunt deze procedure om de paar dagen herhalen (bijvoorbeeld in plaats van water geven, geef je nu knoflookwater).
Ik ken geen planten die niet tegen het verdunde knoflookwater kunnen.
Dat betekent niet dat er geen planten zouden kunnen bestaan die er niet tegen kunnen. Kent iemand die misschien?
Ben benieuwd of mijn jonge slaplantjes en tuinbonen over een week luis-vrij zijn …
Hetty Zwamborn
Sommige enthousiaste voorzaai-kwekers onder ons hebben last van beschimmelde WC-rolletjes. Ik ook. Schimmels rond of in de rolletjes betekent dat het vocht niet weg kan en dat ze toch te nat zijn geworden.
Wat mij helpt is:
BEHOEFTEN VAN DE ZAAILINGEN
Hetty Zwamborn
Gezamenlijk ons 2e seizoen aftrappen!
Of anders gezegd zij aan zij en met man en macht de laatste (?) hand leggen aan de waterhuishouding, de bedden, de grond. Zodat de voorgezaaide plantjes er in kunnen evenals het stoere zaaigoed dat direct de aarde in kan. We beginnen deze dag op de Meerkoet met onze voorjaarsledenvergadering. En uiteraard zetten we de traditie van het samen eten tussen de middag graag voort!
Het programma op zaterdag 6 april:
09.45-10.00: Inloop Meerkoet
10.00-11.00: Ledenvergadering met de volgende onderwerpen:
11.00-13.00: De tuin in
13.00-14.00: Lunchen
14.00-16.00: De tuin in
Stuur nu meteen een mailtje naar info@debuurtklaver.nl of beantwoord de nieuwsbrief: het is prettig te weten op hoeveel mensen we kunnen rekenen in de ochtend, bij de lunch en in de middag !
De kerngroep
Nog ter herinnering! De komende zaterdagen staan in het teken van spitten, geulen graven en de afwatering in orde krijgen. Ook worden de zaaibedden gemaakt voor alle zaailingen.
Voor alle data kan je in de agenda kijken.
Groenten hebben verschillende zaaibehoeften, waar we in de Nieuwsbrief over gaan schrijven. In de laatste week van januari heeft de Tuinplangroep een heleboel zaden onder belangstellende leden verdeeld, om ze thuis voor te zaaien, zodat straks kleine plantjes uitgeplant kunnen worden en de tuin een vlotte start krijgt. En zaterdag 23 februari hebben de kinderen samen zaad ingezaaid. Voor hen en andere enthousiastelingen komen er een aantal artikeltjes over het thuis voorzaaien van groenten. Ook op internet is veel te vinden. Tips over links zijn welkom en reacties over fouten in dit artikel natuurlijk ook ! In deze Nieuwsbrief vind je eerst algemene tips over het binnen voorzaaien en daaronder specifieke tips over bonen, snijbiet en kolen.
BINNEN VOORZAAIEN – ALGEMEEN
Nodig: Kratten, bananendozen, etc.
Monique heeft kratten geritseld, waarin je heel gemakkelijk WC-rolletjes rechtop kunt zetten om in elk rolletje een plantje op te kweken en die je gemakkelijk kunt oppakken en verplaatsen (van binnen naar buiten en omgekeerd als je gaat afharden, of van een zonnige plek naar de schaduw, etc.).
Maar ook stevige bananendozen (breed, laag) zijn prima. Leg dan eerst een stevige laag van kranten onderin om het grote gat te dichten.
Leg onderin de krat of doos vervolgens een plastic zak, die je met plakband aan de wanden vastmaakt (niet te hoog in de krat – dan kan er niet genoeg licht bij). Als je een keer teveel water geeft, loopt het tenminste niet meteen over je schoenen.
Enkelen van ons hebben op het plastic weer een laag kranten gelegd, maar hebben last gekregen van schimmel. Het kan lastig zijn de vochthuishouding goed te houden (de boekjes zeggen: “Niet te nat en niet te droog”. Tsja ….!)
In kratten kun je ook in ‘verdiepingen’ zaaien, door een lichte plank op de rolletjes te leggen, die je eraf kunt nemen om de grond vochtig te houden. Pas als de zaailingen opkomen heb je meer licht nodig, en moeten ze de krat uit, of naar andere kratten, bakken of bananendozen.
WC-rolletjes
Over het algemeen geldt: voor planten met lange wortels of knols (zoals bonen of wortels en Japanse radijs – 1 of 2 per rol) gebruiken we een hele WC-rol, voor andere plantjes kun je een WC-rolletje doorknippen: zij doen het ook goed in een half WC-rolletje (biet, snijbiet, alle slasoorten … 1 zaadje per half rolletje).
Tip: zet de krat/doos/bak met de vastgeplakte plastic zak op een groot zeil of opengeknipte vuilniszakken, zet de rolletjes erin, giet de stekgrond over alle rolletjes uit, zodat ze gevuld raken, maak met potlood gaatjes erin, doe een zaadje in elk gat, druk de aarde licht dicht – Klaar !
Plaats van de bakken
Je kunt kiezen voor ontkiemen in huis (dat gaat sneller vanwege de warmte), in een schuur of buiten. Zet zaden van bonen (erwt, peul, capucijners en alle andere bonen) in een schuur, een koude slaapkamer, op het Noorden, voor een raam. Ook bieten, snijbiet, kolen en andere gewassen kun je nu al op deze manier voorzaaien. Ze kunnen toe met 5 – 10 o C. Andere planten, vooral de cucurbita (zoals tomaten, pepers, komkommers, courgettes, etc.) hebben permanent 25o C nodig en worden meestal een maand later, medio maart gezaaid.
Tip: houd het Noorden aan: als je zaalingen voor een raam op het oosten, zuiden of westen zet, kan er ineens een paar uur zon op schijnen die de zaak opdroogt voor je het in de gaten hebt!
Afharden
Als je kiest voor binnen, moet je daarna je plantjes ‘afharden’ door ze eerst een paar uur overdag buiten te laten spelen om ze aan de temperatuur te laten wennen, dan een paar uur langer, vervolgens een zachte nacht, en daarna meer nachten buiten te zetten. Als de temperatuur onder de 5o C komt: weer even binnen of in de schuur zetten.
Tip: Let op duiven en andere vogels: ze roven in één nacht je hele bak leeg. Bescherm je zaden en zaailingen door een geraamte van kippengaas, omgekeerde en doorzichtige plastic bakken, plastic folie over stokken of verzin iets anders.
Vraag: Wie heeft er foto’s van zijn of haar oplossingen voor de anderen?
Zaai- en stekgrond
Zaden moeten in arme zaai- of stekgrond ontkiemen. Echte potgrond is te zwaar, evenals tuingrond. Je kunt zaaigrond maken door pot- of tuingrond te mengen met zand, maar meestal is het lastig om de goede verhouding te vinden. Bovendien kan de grond of het zand met ziektekiemen of schimmels besmet zijn, die volwassen planten best aankunnen, maar kwetsbare zaailingen niet. Daarom: even een zakje zaai- en stekgrond halen – plm. 2,50 € !
Zaaien
Houd per gewas de zaaitijden aan die op de zakjes staan of verteld zijn. Soms kun je ervan afwijken. Hiervoor kun je Hetty mailen: circles@circlesinternational.com of bellen: 030 – 2 731 731.
Verspenen
Als de zaden gekiemd zijn, komen er eerst twee kiemblaadjes die er meestal anders uitzien dan de volgende ECHTE BLAADJES. Als je geen WC-rolletjes hebt gebruikt en je de zaden bijvoorbeeld in lange tuinbakken hebt gezaaid, moet je ze nu gaan verspenen = overzetten van de arme zaai- en stekgrond naar rijke (pot)grond, zodat de plantjes verder kunnen wortelen en groeien. Verspenen doe je door de zaailingen voorzichtig bij die echte blaadjes vast te pakken (nooit bij de steel !). Dan wip je ze met je andere hand d.m.v. een potlood of schroevendraaier uit de zaaigrond en zet je ze in kleine potjes van 8-10 cm of in andere bakken, met een tussenruimte van 15 cm (anders groeien hun wortels door elkaar en krijgen ze een terugval als je ze later uit elkaar scheurt om in de volle grond uit te planten).
Licht, vocht, warmte, kou
Alle zaden en zaailingen hebben niet teveel, maar wel voldoende vocht nodig (je kunt de grond het best controleren door goed te kijken naar kleurverschil en door je gekromde vingers tegen de grond te leggen). Een uitstekende en goed betaalbare manier om je zaad en zaailingen vochtig te houden, zijn de doppen van www.flessebroes.nl – die zijn per 3 stuks slechts € 4,95 (Groot, midden en fijnstraal). Ze passen op de meeste frisdrankflessen en kosten je in de winter geen ruimte in de schuur (gieters vragen veel ruimte).
Alle zaden hebben daarnaast ook licht nodig ! Zet je zaden en zaailingen niet in een donkere schuur, kelder of op zolder, tenzij je ze pal voor of onder een raam kunt zetten, dat je bij warm zonnig weer ook open kunt doen. Nog beter is om ze elke dag een uurtje buiten te laten spelen en dan weer binnen te zetten.
Veel zaailingen hebben warmte nodig om te ontkiemen (veel warmte: bijvoorbeeld aubergines, tomaten, paprika’s, iets minder: bijv. komkommers en courgettes). Gaat prima op de vensterbank, maar let op: als de kamertemperatuur ’s nachts naar 10o C daalt, duurt het langer om de zaden te laten kiemen.
Sommige zaden hebben kou nodig (sla- en spinaziesoorten). Als je in een warme periode het zaad wilt helpen ontkiemen, kun je de zakjes een paar uur of een paar dagen in de ijskast leggen. Daarna zaaien zoals op het zakje vermeld staat.
Bemesting
Alle gewassen hebben mest nodig, behalve lipbloemigen, zoals bonen (zie bij bonen, straks). Wij gebruiken op de tuin alleen biologische mest. Kunstmest is voor bijna iedere Buurtklaver-deelnemer uit den boze. Er was nog wel discussie onder leden over dieren- dan wel plantenmest.
Bij plantenmest weet je zeker dat er geen dierlijke ziekten, chemische of medisch stoffen en dierlijke restanten (die ook in biologische mest voorkomen) in de mest zitten. Bij het voorzaaien en opkweken is de biologische mest van ‘De Nieuwe tuin’ uit België uitstekend: het zijn poeders van planten, zoals luzerne, zeewier en bietenextracten. Verkrijgbaar via de Tuinplangroep op bijeenkomsten van de Buurtklaver. De poeder meng je door potaarde, die je daarná in potjes van 9 cm doet. Dan is de poedermest goed gemixt. Als de jonge plantjes ongeveer 3-5 cm groot zijn zet je ze met WC-rolletje-en-al in deze potjes (behalve de bonen ! Die willen geen mest, maar allen potgrond of gewone grond uit de tuin). Eén zakje van 2 € van deze biologische plantenmest is voldoende voor 5 kg aarde: www.denieuwetuin.nl
Tot zover het algemene gedeelte. Nu een paar tips voor het zaaien per groente:
BONEN – let op de tip: toppen !
Alle lipbloemigen, dus alle bonen, lathyrus etc. hebben een heel WC-rolletje nodig vanwege hun lange wortels. Bonen zijn de enige groentesoort die geen bemesting willen. Integendeel: ze leveren zelf bemesting voor de gewassen na hen. Tuinbonen, erwten, kapucijners en peultjes kunnen vanaf februari binnen voorgezaaid worden en als ze plm 20 cm zijn vanaf maart in de volle grond gezet worden tegen gaas of stokken.
Alle andere bonen (slabonen, sperciebonen, snijbonen, pronkers, witte grote wintertenen, etc.) mogen pas na medio mei naar buiten: die kunnen niet tegen nachtvorst. Daarom kunnen ze pas half maart/april voorgezaaid gaan worden, omdat ze anders binnen te groot en te slap worden, voordat ze naar buiten kunnen (deze groep: altijd na ijsheiligen – medio mei).
Tuinbonen, capucijners en peultjes zijn de gemakkelijkste groenten om voor te zaaien en behoren tot de ‘vroegsten’ van het jaar: ze kunnen goed tegen kou. Maar let op vorst – zelfs tuinbonen, capucijners en peultjes kunnen daar soms niet tegen ! Maar je kunt tuinbonen, capucijners en peulen al wel in februari voorzaaien in potjes of lange bakken en op een beschutte plek in de tuin of op de vensterbank in een (slaap)kamer zetten om te kiemen. Tuinbonen kiemen al bij een temperatuur vanaf 5o C ! Ze hebben net als alle zaden en zaailingen veel licht nodig ! (Tuin)bonen hebben een heel WC-rolletje nodig omdat ze lange wortels maken en niet graag verplant worden. Ook als je liever in tuinbakken voorzaait, kun je dit doen door er eerst WC-rolletjes in te zetten met zaai- en stekgrond.
Verspenen hoeft niet, maar net als alle andere planten willen ook tuinbonen en peultjes als ze groter worden, meer ruimte en diepte en iets rijkere (pot)grond – maar geen extra mest ! Daarom zet je ze als ze ongeveer 5 cm lang zijn, met WC-rol en al, elk apart in kleine potjes zetten met betere aarde. Wel even het WC rolletje losmaken en wortels van 20 cm of langer voor de helft afknippen – dat stimuleert nieuwe wortelvorming. Ook de potjes kun je in kratten of dozen plaatsen (dan heb je op elke krat ongeveer 2 andere kratten erbij nodig, want deze potjes nemen meer ruimte in dan WC-rolletjes), tot ze de grond in kunnen. Dat geldt ook voor lange tuinbakken: WC-rolletjes zijn prima, maar als de plantjes 5 cm zijn willen ze meer en diepere grond. Let op: als je de WC-rolletjes of jonge bonenplantjes niet apart in potjes, maar naast elkaar gewoon in de grond in één kweekbak zet, zet ze dan VER uit elkaar (zie hierboven bij verspenen), anders groeien de wortels absoluut door elkaar heen en krijg je ze niet meer uit elkaar als je ze in de volle grond gaat planten (maart tot april).
Tip: vergeet niet te toppen ! Bonen krijgen meer zijscheuten als je NA vier paar ECHTE bladen de top eruit knijpt (ja – dan worden ze ineens de helft korter !). Die toppen zijn lekker als je ze in grote snippers door de wokschotel of door de rijst/macaroni/spaghetti doet.
Snijbiet
In februari kan ook snijbiet en ronde biet voorgezaaid worden. Snijbiet is een gemakkelijk gewas, met grote zaden, prima met kinderen te doen. Halve WC-rolletjes zijn voldoende, één zaadje per rolletje. Verspenen hoeft niet, net als bij de bonen: de bietenplantjes kunnen doorgroeien tot ze ongeveer 5 cm groot zijn. Dan is het beter om ze met rolletje en al in grotere plastic potjes te zetten. Snijbiet wil wel mest. De biologische mest van ‘De Nieuwe tuin’ uit België is uitstekend en geeft de planten een goede start.
Kolen
Vanwege de grote hoeveelheid kolen vorig jaar, planten we dit en het volgende jaar weinig kool, maar een paar ‘Black Nero’s ‘ en rode boerenkolen of rode spruitkolen zijn volgens de Tuinplangroep wel mogelijk. Als iemand die wil voorzaaien: laat even weten aan de Tuinplangroep ! Volg dezelfde aanpak als bij de snijbiet: zaai 1 zaadje in een half WC-rolletje. Als de plantjes 5 cm zijn: dan verplanten met rolletje en al, naar een plastic potje met rijk bemeste aarde.
VRAGEN ?
Neem even contact op met Hetty Zwamborn: circles@circlesinternational.com of stuur een mail aan andere leden van de tuinplangroep (Petra, Koen, Marjan, Daniel en Thijs).